pH Ölçeği

Bir çözeltinin ne kadar asidik ya da bazik olduğunu 1–14 ölçeğiyle ölçün.

Yaklaşık 4 dk okuma
  • pH Ölçeği konusunu kendi cümlelerinle tanımla ve açıkla
  • pH gibi anahtar terimleri doğru kullan
  • Öğrendiklerini yeni örneklere ve sorulara uygula
  • Bu konuda öğrencilerin yaptığı yaygın hatalardan kaçın

Bu ders, pH Ölçeği konusuna odaklanır: bir çözeltinin ne kadar asidik ya da bazik olduğunu 1–14 ölçeğiyle ölçün.

Tanım: pH Ölçeği

Bir çözeltinin ne kadar asidik ya da bazik olduğunu 1–14 ölçeğiyle ölçün.

Temel fikirler

pH ölçeği hidrojen iyonlarını ölçer

Asitler suda hidrojen iyonu (H⁺) verir; hidrojen iyonu ne kadar çoksa pH o kadar düşüktür ve asit o kadar kuvvetlidir. pH 3 olan bir çözelti, pH 5 olandan daha asidiktir — ölçekte her tam basamak on katlık bir değişim demektir. Saf su tam pH 7'de durur, yani nötrdür.

Nötrleşme tuz ve su oluşturur

Bir asit bir bazla buluştuğunda, asitten gelen hidrojen iyonları bazdan gelen hidroksit iyonlarıyla birleşerek su oluşturur: H⁺ + OH⁻ → H₂O. Geriye kalan tuzdur — örneğin hidroklorik asit artı sodyum hidroksit, sodyum klorür (sofra tuzu) ve su verir. Çiftçiler asidik toprağı nötrleştirmek için kireç (bir baz) eklerken aynı fikri kullanır.

Anahtar terim — pH: Asitlik ya da bazlığı 0'dan 14'e kadar ölçen ölçek: 7'nin altı asidik, 7 nötr, 7'nin üstü baziktir.

Gizemli çözeltileri test etme

Etiketsiz A, B, C ve D çözeltileri evrensel belirteçle şu sonuçları veriyor: A kırmızıya, B yeşile, C mora, D turuncuya dönüyor. Her birini asidik, nötr veya bazik olarak belirleyin ve asitleri kuvvet sırasına koyun.

Kırmızı kuvvetli asit demektir, yani A kuvvetli bir asittir. Turuncu zayıf asit demektir, yani D zayıf bir asittir. Yeşil nötr demektir, yani B nötrdür. Mor kuvvetli baz demektir, yani C kuvvetli bir bazdır. pH ne kadar düşükse asit o kadar kuvvetlidir, yani A (kırmızı), D'den (turuncu) daha kuvvetlidir.

Cevap: A: kuvvetli asit; D: zayıf asit; B: nötr; C: kuvvetli baz. Asitlerin kuvvet sırası: önce A, sonra D.

Yaygın hatalar
  • pH 7'nin asit olduğunu söylemek pH 7 nötrdür — ne asidik ne bazik. Asitler 7'nin altında, bazlar 7'nin üstündedir; pH 7'nin klasik örneği saf sudur.
  • Tüm asitlerin tehlikeli olduğunu düşünmek Asit kelimesinden çok kuvvet önemlidir: portakaldaki sitrik asit ve sirkedeki etanoik asit, güvenle yediğimiz zayıf asitlerdir. Tehlikeli olanlar derişik kuvvetli asitlerdir, örneğin derişik sülfürik asit.

Alıştırma

Mavi turnusol kâğıdı (a) sirkede ve (b) sabun çözeltisinde ne renge döner?
Sirke asittir; sabun baziktir.

(a) Kırmızı — sirke asidiktir. (b) Mavi kalır — sabun çözeltisi baziktir.

Limon suyunun pH'ı 2, sütün pH'ı 6'dır. Hangisi daha asidiktir ve yaklaşık ne kadar?
Her pH basamağı on katlık değişimdir.

Limon suyu daha asidiktir — yaklaşık on bin kat daha asidik (her biri on katlık değişim olan dört pH basamağı).

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksit tam olarak doğru miktarlarda karıştırılıyor. Sonunda kapta ne var?
H⁺ + OH⁻ ne verir?

Suda sodyum klorür (tuz) çözeltisi — H⁺ ve OH⁻ iyonları birleşerek su oluşturmuştur.

Evrensel belirtecin pH ölçmede turnusoldan neden daha yararlı olduğunu açıklayın.
Her birinin kaç renk gösterdiğini karşılaştırın.

Turnusol yalnızca asit ya da bazı (kırmızı ya da mavi) gösterir, oysa evrensel belirteç her pH değerine karşılık gelen bir dizi renk gösterir; böylece gerçek pH'ı tahmin edebilirsiniz.

Hızlı kontrol

pH Ölçeği — hızlı kontrol

Hangisi "pH" kavramını en iyi tanımlar?

Asitlik ya da bazlığı 0'dan 14'e kadar ölçen ölçek: 7'nin altı asidik, 7 nötr, 7'nin üstü baziktir.

Bir bahçıvanın toprak testi pH 5 gösteriyor ama ürün pH 7 istiyor. Ne eklenmeli ve neden?

Kireç gibi bir baz ekleyin; baz asidi nötrleştirir ve pH'ı 7'ye doğru yükseltir.

Hidroklorik asidin sodyum hidroksitle nötrleşmesinin sözel denklemini yazın.

Hidroklorik asit + sodyum hidroksit → sodyum klorür + su.
Önemli çıkarımlar
  • pH Ölçeği: bir çözeltinin ne kadar asidik ya da bazik olduğunu 1–14 ölçeğiyle ölçün.
  • pH ölçeği hidrojen iyonlarını ölçer: Asitler suda hidrojen iyonu (H⁺) verir; hidrojen iyonu ne kadar çoksa pH o kadar düşüktür ve asit o kadar kuvvetlidir.
  • baz: pH'ı 7'nin üstünde olan çözünür baz, örneğin sabun çözeltisi; bazlar kırmızı turnusolu maviye çevirir.
  • Dikkat et: pH 7'nin asit olduğunu söylemek