Akış Şemaları

Bir çözümün adımlarını standart akış şeması sembolleriyle çiz.

Yaklaşık 6 dk okuma
  • Akış şemalarını kendi cümlelerinle tanımla ve açıkla
  • algoritma gibi anahtar terimleri doğru kullan
  • Öğrendiklerini yeni örnek ve sorulara uygula
  • Bu konuda öğrencilerin yaptığı yaygın hatalardan kaçın

Akış şeması, bir planın resmidir. Kimse kod yazmadan önce programın ne yapması gerektiğini çizer — standart şekiller kullanır, böylece çizimi okuyan herkes onu aynı şekilde anlar.

Tanım: Akış şeması

Bir algoritmanın adımlarını oklarla birleştirilmiş standart şekiller kullanarak sırayla gösteren diyagram.

Temel fikirler

Önce kâğıt üzerinde planla

Kod uğraştırıcıdır: tek bir yanlış karakter, her şeyin çalışmamasına yeter. Akış şeması, söz dizimiyle uğraşmadan önce mantığı doğru kurmanı sağlar. Plan kâğıt üzerinde yanlışsa kodda da yanlış olur — bu yüzden programcılar önce çizer, sonra yazar.

Herkesin üzerinde anlaştığı şekiller

Öğrenilecek yalnızca birkaç şekil var ve dünyanın her yerinde aynı:

  • Oval — başlangıç ve bitiş. Her akış şeması bir BAŞLAT ovaliyle açılır ve bir DUR ovaliyle kapanır.
  • Dikdörtgen — bir işlem. Bilgisayarın yaptığı bir şey, örneğin "toplama 1 ekle".
  • Paralelkenar (eğik dikdörtgen) — giriş veya çıkış. "Puanı oku" veya "sonucu yazdır".
  • Eşkenar dörtgen — bir karar. Evet/hayır cevabı olan bir soru, örneğin "puan 50 veya daha fazla mı?".
  • Oklar — akış çizgileri. Hangi adımın sonra geldiğini gösterir, bu yüzden her okun net bir yönü olmalıdır.
BAŞLATDURovalişlemdikdörtgengiriş / çıkışparalelkenarkarareşkenar dörtgen
Beş akış şeması sembolü. Bunları öğren, her akış şemasını okuyabilirsin.

Akış şeması okuma

BAŞLAT ovalinden başla ve okları yukarıdan aşağıya takip et. Bir eşkenar dörtgene geldiğinde sorusunu cevapla ve uygun yolu seç — sonra DUR'a ulaşana kadar devam et.

BAŞLATYağmur yağıyor mu?EvetŞemsiyeyi alDURHayırDUR
Şemsiye almalı mısın? Yukarıdan başla ve okları takip et.

Anahtar terim — algoritma: Bir problemi çözmek için adım adım verilen talimatlar dizisi. Akış şeması bir algoritmayı göstermenin bir yoludur; kod ise onu yazmanın bir yoludur.

Dersin klasiği: milden kilometreye

Öğrencilerin çizdiği ilk akış şemalarından biri mili kilometreye çevirir:

Akış şeması adımları
START → INPUT distanceMiles → km = distanceMiles * 1.609 → OUTPUT km → STOP

distanceMiles = 10 ile izle: paralelkenar 10'u okur, dikdörtgen 10 × 1.609 = 16.09'u hesaplar, ikinci paralelkenar 16.09'u yazdırır. İzleme — bir akış şemasını gerçek değerlerle adım adım takip etme — kod yazmadan önce algoritmanın çalıştığını kanıtlamanın yoludur.

Daha ileri: yediler çarpım tablosu

Aynı şekil büyür. Bu akış şeması bir sayı alır ve yediler çarpım tablosunu yazdırır:

Akış şeması adımları
START → INPUT number → answer = number * 7 → OUTPUT number & " * 7 = " & answer → STOP

number = 3 ile: answer 21 olur ve çıktı "3 * 7 = 21" şeklinde okunur. & işareti sayıyı, metni ve cevabı tek satırda birleştirir. Bir giriş, bir işlem, bir çıkış — var olan en basit kullanışlı algoritma.

Akış şemasını izle

Bir sınav sonucu için akış şeması: START → INPUT "puanı oku" → DECISION "puan ≥ 50 mi?" → Evet → OUTPUT "Geçti yazdır" → STOP; Hayır → OUTPUT "Kaldı yazdır" → STOP.

Puan 65. Okları takip et: BAŞLAT, 65'i oku, "65 ≥ 50 mi?" diye sor — evet — o zaman Evet yolunu seç, "Geçti" yazdır, DUR.

Cevap: Akış şeması "Geçti" çıktısını verir. Puan 40 olsaydı Hayır yolu "Kaldı" yazdırırdı.

Yaygın hatalar
  • Yönsüz oklar Düzeltme: her ok bir yere işaret etmelidir — net yönü olmayan bir ok, okuyucunun hangi adımın sonra geldiğini tahmin etmesine yol açar.
  • Eksik BAŞLAT veya DUR Düzeltme: her akış şeması bir BAŞLAT ovaliyle açılır ve bir DUR ovaliyle kapanır, böylece okuyucu algoritmanın nerede başlayıp nerede bittiğini bilir.
  • Giriş/çıkış için dikdörtgen Düzeltme: "puanı oku" bir giriştir, o yüzden paralelkenara aittir — dikdörtgenler yalnızca işlemler içindir.

Alıştırma

'sayı çift mi?' gibi bir karar için hangi şekil kullanılır?

Eşkenar dörtgen — kararlar hep eşkenar dörtgenlere yazılır; bir ok girer, iki ok çıkar (Evet ve Hayır).

Bir akış şeması adımında 'toplamı yazdır' yazıyor. Hangi şekil olmalı?

Paralelkenar — yazdırmak bir çıkıştır ve giriş/çıkış adımlarında eğik dikdörtgen kullanılır.

Bu akış şemasını izle: START → 'count'u 0 yap' → 'count'a 1 ekle' → karar 'count = 3 mü?' → Hayır 'count'a 1 ekle' adımına döner; Evet → DUR. Durduğunda count kaçtır?
Döngüden geçerken her turda say.

3 — count önce 1, sonra 2, sonra 3 olur; 3'te karar Evet cevabını verir ve akış şeması durur.

Programcılar neden kod yazmadan önce akış şeması çizer?

Önce mantığı doğru kurmak için — bir hatayı çizimde fark edip düzeltmek, kodda düzeltmekten daha kolaydır.

Hızlı kontrol

Akış şemaları — hızlı kontrol

Akış şemasının başlangıcını hangi şekil gösterir?

Oval — her akış şeması bir BAŞLAT ovaliyle açılır ve bir DUR ovaliyle kapanır.

Bir eşkenar dörtgenin içinde her zaman ne bulunur?

Bir evet/hayır sorusu; bir ok girer, iki ok çıkar.

Bir adımda 'ortalamayı göster' yazıyor. Hangi şekil olmalı?

Paralelkenar, çünkü göstermek bir çıkıştır.
Önemli çıkarımlar
  • Akış şeması: bir algoritmanın adımlarını oklarla birleştirilmiş standart şekillerle sırayla gösteren diyagram.
  • Önce kâğıt üzerinde planla: kodun söz dizimiyle uğraşmadan önce mantığı çizimde doğru kur.
  • Anahtar terim — algoritma: bir problemi çözmek için adım adım talimatlar; akış şeması bunu gösterir, kod bunu yazar.
  • Dikkat et: yönsüz oklar, eksik BAŞLAT/DUR ovalleri ve giriş/çıkış için dikdörtgen kullanmak.