Homeostaz: Kan Şekeri

İnsülin ve glukagonun kan şekerini negatif geri bildirimle kontrolünü açıklayın.

Yaklaşık 4 dk okuma
  • Homeostaz: Kan Şekeri konusunu kendi cümlelerinizle tanımlayıp açıklayın
  • negatif geri bildirim gibi anahtar terimleri doğru kullanın
  • Öğrendiklerinizi yeni örneklere ve sorulara uygulayın
  • Öğrencilerin bu konuda sık yaptığı hatalardan kaçının

Bu ders, Homeostaz: Kan Şekeri konusuna odaklanır: insülin ve glukagonun kan şekerini negatif geri bildirimle kontrolünü açıklayın.

Tanım: Homeostaz: Kan Şekeri

İnsülin ve glukagonun kan şekerini negatif geri bildirimle kontrolünü açıklayın.

Temel fikirler

Hormonal kontrol ve homeostaz

Hormonlar kanda taşındığı için hormonal tepkiler sinirsel tepkilere göre daha yavaş ama daha uzun süreli ve daha yaygındır. Kan şekeri negatif geri bildirimle kontrol edilir: yemekten sonra yükselen şeker, pankreastan insülin salgılanmasını tetikler; insülin, şekerin hücrelere alınmasını ve glikojene dönüştürülmesini destekleyerek kan şekerini düşürür. Şeker düştüğünde ise glukagon, karaciğerin glikojeni yeniden şekere dönüştürmesini tetikler. Tip 1 diyabette pankreas çok az insülin ürettiği için kan şekeri enjeksiyonla yönetilmelidir.

Nöronlar ve sinapslar

Bir nöron, aksonu boyunca elektriksel bir impuls taşır; akson, iletimi hızlandıran miyelin kılıfla yalıtılmıştır. Sinapsta impuls, nörotransmitter salgılanmasını tetikler; nörotransmitter aralıktan difüzyonla geçerek sonraki nörondaki reseptörlere bağlanır ve yeni bir impuls başlatır. İletim tek yönlü ve kimyasal olduğu için sinapslar küçük bir gecikmeye yol açar, ancak impulsların yönlendirilmesini ve bütünleştirilmesini sağlar.

Anahtar terim — negatif geri bildirim: Bir değişikliğin, bu değişikliği tersine çeviren bir tepkiyi tetikleyerek optimum seviyeyi geri getirdiği kontrol mekanizması.

Kan şekerindeki yükselişe tepki

Karbonhidrat açısından zengin bir yemekten sonra kan şekeri normal aralığın üzerine çıkar. Kan şekerini normale döndüren olaylar dizisini açıklayın.

Pankreastaki reseptörler kan şekeri konsantrasyonundaki yükselişi algılar. Pankreasın beta hücreleri kan dolaşımına insülin hormonu salgılar. İnsülin, karaciğer ve kas hücrelerindeki reseptörlere bağlanarak şeker alımını artırır ve şekerin glikojene dönüşümünü uyarır. Hücreler şeker aldıkça kan şekeri konsantrasyonu normale doğru düşer. Düşüş algılanır ve insülin salgısı durdurulur — negatif geri bildirim.

Cevap: İnsülin, şekerin hücrelere alınmasını ve karaciğer ile kaslarda glikojen oluşumunu sağlayarak kan şekerini düşürür; seviyeler normale dönünce negatif geri bildirim insülin salgısını durdurur.

Yaygın hatalar
  • İnsülin ile glukagonu karıştırmak İnsülin kan şekerini düşürür (yemekten sonra); glukagon yükseltir (öğünler arasında). Unutmayın: insülin indirir, glukagon yükseltir.
  • İmpulsların sinapstan elektriksel olarak atladığını söylemek İmpuls akson boyunca elektriksel olarak ilerler ama sinapstan kimyasal olarak, nörotransmitterin difüzyonuyla geçer. Aralık elektriksel olarak atlanamaz.

Alıştırma

Glukagonun kan şekerini nasıl yükselttiğini açıklayın.
Karaciğer glikojenle ne yapar?

Kan şekeri düştüğünde pankreas glukagon salgılar; glukagon, karaciğerin depolanmış glikojeni yeniden şekere dönüştürüp kana salmasını uyarır.

Tip 1 diyabet neden insülin enjeksiyonlarıyla tedavi edilir?
Pankreas neyi yapamaz?

Tip 1 diyabette pankreas çok az insülin üretir veya hiç üretmez; bu yüzden yemeklerden sonra kan şekeri düşürülemez — enjekte edilen insülin eksik hormonun yerini alır.

Sinirsel ve hormonal kontrolü hız ve süre bakımından karşılaştırın.
Teller mi, kan mı?

Sinirsel tepkiler çok hızlı ve kısa sürelidir; elektriksel impulslar olarak nöronlar boyunca belirli hedeflere gider. Hormonal tepkiler daha yavaş ve uzun sürelidir; kanda taşınarak yaygın hedeflere ulaşır.

Refleks eylemin bilinçli tepkiden neden daha hızlı olduğunu açıklayın.
İmpuls neyi atlar?

İmpuls kısa ara nöronlarla yalnızca omuriliğe kadar gider ve bilinçli işleme için beyne ulaşmaz; bu yüzden yol daha kısadır ve tepki daha hızlıdır.

Hızlı kontrol

Homeostaz: Kan Şekeri — hızlı kontrol

Aşağıdakilerden hangisi "negatif geri bildirim" kavramını en iyi tanımlar?

Bir değişikliğin, bu değişikliği tersine çeviren bir tepkiyi tetikleyerek optimum seviyeyi geri getirdiği kontrol mekanizması.

Bir impulsun sinapstan nasıl geçtiğini anlatın.

Gelen impuls sinaptik aralığa nörotransmitter salgılanmasını tetikler; nörotransmitter aralıktan difüzyonla geçer ve sonraki nörondaki reseptörlere bağlanarak orada yeni bir impuls başlatır.

Omurilik refleks yayının beş aşamasını sırasıyla belirtin.

Reseptör → duyu nöronu → ara nöron (omurilikte) → motor nöron → efektör (kas).
Önemli çıkarımlar
  • Homeostaz: Kan Şekeri: insülin ve glukagonun kan şekerini negatif geri bildirimle kontrolünü açıklayın.
  • Hormonal kontrol ve homeostaz: Hormonlar kanda taşınır; bu yüzden hormonal tepkiler sinirsel tepkilere göre daha yavaş ama daha uzun süreli ve daha yaygındır.
  • endokrin bez: Pankreas, tiroid veya böbreküstü bezleri gibi hormonlarını doğrudan kana salgılayan kanalsız bez.
  • Dikkat edin: insülin ile glukagonu karıştırmak